Y Bywgraffiadur Cymreig yn cyhoeddi erthygl newydd ar Dylan Thomas

Wedi ei bostio ar 27 Hydref 2014

I gyd-fynd â dathliadau canmlwyddiant ei eni, mae Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru’n falch i gyhoeddi erthygl newydd ar Dylan Thomas yn y Bywgraffiadur Cymreig.

Fe’i cyhoeddwyd yn wreiddiol ym 1959 gan Gymdeithas Anrhydeddus y Cymmrodorion, gyda dwy gyfrol Saesneg a thair cyfrol Gymraeg yn cwmpasu hanes cyfan Cymru hyd at 1970. Lansiodd Llyfrgell Genedlaethol Cymru fersiwn electronig yn 2007, ac yn dilyn ymddeoliad y Golygydd Dr Brynley F. Roberts yn 2013 ffurfiwyd partneriaeth rhwng y Llyfrgell a’r Ganolfan i gynnal a datblygu’r Bywgraffiadur ar ran y Cymmrodorion o 2014 ymlaen.

Diweddarwyd yr erthygl i adlewyrchu dealltwriaeth gyfredol o fywyd Dylan Thomas ac amgylchiadau ei farwolaeth, ac mae’n dangos mor bwysig oedd Cymru iddo fel awdur.

Mae awdur yr erthygl, yr Athro Walford Davies, yn awdurdod blaenllaw ar y bardd ac yn awdur Dylan Thomas (Open University Press), cyd-olygydd gyda Ralph Maud o olygiad o Collected Poems 1934-1953 and Under Milk Wood (Dent), a golygydd Selected Poems and Under Milk Wood i Penguin. Cyhoeddwyd ei waith diweddaraf Dylan Thomas, astudiaeth feirniadol sy’n cwmpasu holl rychwant ei ysgrifennu, gan Wasg Prifysgol Cymru ym mis Ebrill fel rhan o’i chyfres Writers of Wales.

Dau Gyd-olygydd y Bywgraffiadur yw’r Athro Dafydd Johnston, Cyfarwyddwr y Ganolfan Uwchefrydiau, a Dr Aled Gruffydd Jones, y Llyfrgellydd Cenedlaethol, gyda Dr Marion Löffler o’r Ganolfan yn Olygydd Cynorthwyol. Mae’r gwaith yn cynnwys adolygu llawer o’r hen erthyglau a chomisiynu cofnodion newydd er mwyn sicrhau sylw cytbwys i’r cyfnod yn dilyn 1970.

Wrth drafod yr erthygl newydd, esboniodd Dafydd Johnston:

“Mae’r erthygl newydd hon gan arbenigwr blaenllaw ar Dylan Thomas yn gam mawr ymlaen yn y gwaith o ddiweddaru’r Bywgraffiadur Cymreig, ac rydym yn falch i’w rhoi ar lein i ddynodi canmlwyddiant ei eni. Dyma ysgrif ddifyr sy’n cyflwyno bywyd a gwaith Dylan Thomas yn gryno ac yn awdurdodol.”

Ar ran Llyfrgell Genedlaethol Cymru, dywedodd Aled Gruffydd Jones, y Prif Weithredwr a Llyfrgellydd:

“Mae hwn yn gyhoeddiad amserol i’w groesawu, wrth iddo ymddangos, fel y mae, yn ystod blwyddyn canmlwyddiant geni Dylan Thomas. Mae’n ategu ein cyfraniadau ni at y dathliadau, sy’n cynnwys cynnal arddangosfa bwysig o eitemau gwreiddiol o’n casgliadau, ac mae’n sicr yn sbarduno diddordeb ym mywyd a gwaith artist Cymreig pwysig”

Mae’r Bywgraffiadur erbyn hyn yn cael ei gyhoeddi ar lein yn unig fel cronfa ddata fyw, sy’n cynnwys dros bum mil o fywgraffiadau cryno o Gymry sydd wedi gwneud cyfraniad sylweddol i fywyd y genedl, boed yng Nghymru neu’n ehangach. Mae’n adnodd dwyieithog sy’n cynnwys yr holl erthyglau sydd yn y cyfrolau print a hefyd erthyglau am nifer o bobl sydd wedi marw ers 1970. Mae ar gael i’w ddefnyddio am ddim gan bawb, a gall defnyddwyr wneud chwiliadau cyflym, hawdd a manwl, gan drawsnewid cyhoeddiad ysgolheigaidd yn adnodd ar lein.

I gael gwybodaeth am y Bywgraffiadur a chwilio’r gronfa ddata, ewch i - http://yba.llgc.org.uk/cy/index.html

Mae’r erthygl newydd ar Dylan Thomas i’w gweld yma - http://yba.llgc.org.uk/cy/c10-THOM-MAR-1914.html

Sylwadau

Chwilio newyddion

Dewis Categori