Chwiliad manylach

Adnoddau ar gyfer ymchwilwyr Prif adnoddau Ymwelwyr Ymholiadau Sut y gellwch chi helpu 1. Prif adnoddau Mynegai dyfyniadau. Y mae gan Geiriadur Prifysgol Cymru brif gasgliad o dros ddwy filiwn o ddyfyniadau o lyfrau, llawysgrifau, a ffynonellau eraill o'r cyfnod cynharaf hyd heddiw a gedwir ar slipiau papur traddodiadol mewn ystafell bwrpasol. Llai nag 20% o'r rhain sydd wedi eu cynnwys yn y Geiriadur (gw. yr ystadegau). Slipiau ychwanegol. Yn ychwanegol at hyn, ceir casgliadau atodol o ryw 200,000 o slipiau diweddarach, llawer ohonynt yn cynnwys cywiriadau neu welliannau i destun y Geiriadur, yn ogystal â geirfa newydd. Ychwanegir at y casgliad hwn yn ddyddiol. Drafftiau ar lein o waith mewn llaw. Rhoddir drafftiau o gofnodion y Geiriadur sydd hen eu golygu'n derfynol ar y wefan hon yn rheolaidd, er mwyn gwneud yr ymchwil ddiweddaraf ar gael mor fuan â phosibl ac i annog eraill i roi sylwadau ar y gwaith mewn llaw. Fersiwn ar lein cryno. Rhoddir mwy a mwy o ddata'r Geiriadur ar lein. Yn y pen draw bydd hyn yn ffurfio fersiwn ar lein cryno o'r argraffiad cyntaf o'r Geiriadur. Hyd yn hyn mae dangoseiriau, rhannau ymadrodd, a chroesgyfeiriadau ar gael. Testun electronig y Geiriadur. Yn ogystal y mae'r cyfan o destun y Geiriadur o A hyd tua chanol y llythyren Y ar gael ar ffurf gyfrifiadurol, er nad yw wedi ei siecio o ran cywirdeb yn drylwyr eto rhwng A a diwedd y llythyren Ll. Casgliad o destunau electronig. Mae staff y Geiriadur wedi crynhoi casgliad o destunau electronig sy'n rhychwantu holl hanes yr iaith o ystod eang o ffynonellau, gan gynnwys llawer o destunau a roddwyd i'r prosiect gan eu copïwyr. Mae'r staff yn ceisio datblygu perthynas â nifer o gyhoeddwyr Cymreig gyda golwg ar wella'r casgliad yn sylweddol sydd ar hyn o bryd yn cynnwys rhuw 5,000,000 o eiriau o destun. Cronfeydd testunau. Mae staff y Geiriadur wrthi'n ychwilio i ffyrdd o wella'r casgliad o ddyfyniadau drwy gynaeafu tudallenau o'r We. Gweithreda'r Athro Kevin Scannell o Adran Mathemateg a Gwyddor Cyfrifiadur, Prifysgol St Louis, Missouri, fel ymgynghorydd ar gronfeydd testun o'r We. Mae Prof Scannell wedi addasu meddalwedd a ysgrifennodd i greu cronfeydd testunau o'r We ar gyfer ieithoedd lleiafrifol. Adeg ysgrifennu hyn (Mawrth 2004) ceir tua 48,000,000 o eiriau yn y gronfa (gw. Corpus building for minority languages). Gobeithir y bydd modd darparu'r adnodd hynod ddefnyddiol hwn i ymchwilwyr eraill yn y dyfodol, i gyd-fynd â'r corpws tagiedig mwy traddodiadol (CEG) o tua miliwn o eiriau a gynhyrchwyd gan staff Canolfan Bedwyr ym Mhrifysgol Cymru, Bangor. (Gw. Ellis, N. C., O'Dochartaigh, C., Hicks, W., Morgan, M., & Laporte, N.  (2001). Cronfa Electroneg o Gymraeg (CEG): Cronfa ddata eirfaol, miliwn o eiriau, sy'n cyfrif amlder defnydd geiriau yn y Gymraeg: . [Ar lein], Ar gael yn: http://www.bangor.ac.uk/ar/cb/ceg.php.cy

1921-2010 "Y Dduw bo'r diolch a roes y mi ... gennat y'w dhybennu [ei eiriadur] drwy lauurboen anorphwys, drwy rynn ag annwyt, pericl am vy iechyt lawer gwaith ..." -- Rhagymadrodd Thomas Wiliems i'w Eiriadur (LlGC Pen 228, xvi, [1609]).

Chwiliad manylach

2. Ymwelwyr Croesewir ymchwilwyr sydd am ddefnyddio'r casgliad o slipiau neu sydd am ymgynghori â'r drafftiau o erthyglau anolygedig. Serch hynny, prin yw'r lle ar gyfer ymchwilwyr, ac oherwydd pwysau'r gwaith, ni ellir cynnig ond y cymorth mwyaf elfennol iddynt. Nid yw'n angenrheidiol trefnu ymweliad ymlaen llaw, ond byddai'n syniad da gwneud hynny os bwriedir teithio o bell. Mae'r staff yn gweithio oriau hyblyg, ond fel arfer y mae'r swyddfa ar agor o 9:00 tan 1:00 ac o 2:00 tan 5:00 bob dydd Llun i ddydd Gwener, ac eithrio'r cyfnod rhwng y Nadolig a Dydd Calan, wythnos adeg y Pasg, a Gwyliau Banc eraill. Aberystwyth o'r Gogledd (llun 84K) Lleolir swyddfeydd y Geiriadur mewn adeilad a rennir gyda'r Ganolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd wrth ochr Llyfrgell Genedlaethol Cymru, tua milltir o ganol tref Aberystwyth a llai na milltir o'r orsaf reilffordd a bysiau. Gellir cael gwybodaeth am y gwasanaeth trenau rhwng Llundain (Euston), yr Amwythig, ac Aberystwyth gan National Rail Enquiries ac archebu tocynnau. Mae tacsis ar gael y tu allan i'r orsaf reilffordd, ac y mae'n bosibl dal unrhyw fws Arriva sy'n teithio i'r gogledd o'r orsaf fysiau y tu allan i Barc Siopa Rheidol sydd yn agos i'r orsaf reilffordd. Y mae'r bysiau yn stopio ar waelod lôn breifat y Llyfrgell Genedlaethol. Lleoliad yr adeilad (llun 40K) (Mae'r Geiriadur yn yr adeilad bach ar y chwith ar waelod y llun.) Gweld map mwy Sut i gyrraedd Aberystwyth, a mapiau o Gampws y Brifysgol a thref Aberystwyth (Prifysgol Cymru, Aberystwyth) Y mae lôn breifat y Llyfrgell yn drofa oddi ar Ffordd Penglais (y brif ffordd i Fachynlleth o'r dref (A487)) yn union islaw Neuadd Pantycelyn a champws Penglais Prifysgol Cymru, Aberystwyth. Gellir parcio'n ddi-dâl ym maes parcio'r Llyfrgell Genedlaethol, a deuir o hyd i swyddfeydd y Geiriadur drwy gerdded ar hyd y llwybr o flaen prif adeilad y Llyfrgell, ond yn lle mynd i mewn i'r adeilad hwnnw drwy'r brif fynedfa, dylid parhau i ddilyn y llwybr i'r pen eithaf. Ni ddylid parcio o flaen adeilad y Llyfrgell. Ymwelwch â'r wefan allanol hon am restr o westai a sefydliadau gwely a brecwast:   llefydd i aros yn Aberystwyth.

1921-2009 "... ist es wohl das vielseitigste alles keltischen Wörtbücher." (Elmar Ternes, Hamburg, 1991)

Chwiliad manylach

3. Ymholiadau Fel y gellid ei ddisgwyl, y mae ateb ymholiadau yn arafu'r gwaith o ysgrifennu a golygu'r Geiriadur. Serch hynny, y mae'r staff yn fodlon ateb cwestiynau syml sy'n ymwneud mewn rhyw ffordd â chasgliadau'r Geiriadur. Ar gyfer ymholiadau geiriol syml, mae Geiriadur ar lein Prifysgol Llanbedr Pont Steffan a geiriadur Cymraeg a Saesneg ar lein Mark Nodine yn ddefnyddiol iawn a hefyd eiriadur Cymraeg ac Almaeneg Sabine Heinz a Johannes Heinecke. Dylai'r rheiny sydd â diddordeb mewn siecio sillafu yn y Gymraeg weld gwasanaeth siecio sillafu ar lein Mark Nodine a phecyn gwirio sillafu CySill Canolfan Bedwyr sydd hefyd yn gyfrifol am Wirydd Sillafu Cymraeg Microsoft Office XP (sydd ar gael am ddim o wefan Microsoft a'r offer iaith yn Office 2003 ac Office 2007). Fel rheol, nid atebir ymholiadau yn ymwneud ag enwau lleoedd gan nad yw casgliadau'r Geiriadur yn ddigonol i'r diben hwnnw. Gellir ymgynghori ag Archif Enwau Lleoedd Melville Richards neu Fwrdd yr Iaith Gymraeg. Nid yw staff y Geiriadur fel rheol yn ymgymryd â gwaith cyfieithu: y mae sawl cwmni yng Nghymru yn cynnig gwasanaeth cyfieithu. Gellir cael rhestr gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg. O ran termau technegol, gellir ymgynghori a'r rhestr drafod electronig welsh-termau-cymraeg, a cheir rhestr hefyd i drafod testunau Cymraeg ar ffurf electronig (TESTUNAU). Dylid cyfeirio ymholiadau llyfryddiaethol neu gyffredinol at Ymholiadau LLGC, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystwyth. Dylai'r sawl sydd â diddordeb mewn astudio defnydd corpws gysylltu â Thîm CySill yng Nghanolfan Bedwyr, Prifysgol Cymru, Bangor, Gwynedd, LL57 2DG (tel: 01248 383293; post-e: cbs001@bangor.ac.uk), sydd wedi creu corpws o filiwn o eiriau Cymraeg Modern (CEG). Ceir llawer o wybodaeth ddefnyddiol am eiriaduron Cymraeg, sydd yn arbennig o ddefnyddiol i ddysgwyr, ar wefan Y Gwybodiadur. Gofynnir i ymchwilwyr gyfyngu eu hymholiadau i'r hyn na ellir mo'i ateb yn ymarferol drwy ymgynghori â chopi o'r Geiriadur, sydd ar gael yn y rhan fwyaf o'r llyfrgelloedd ymchwil pwysig, ac mewn llawer o lyfrgelloedd cyhoeddus yng Nghymru. Dylid cyfeirio pob ymholiad drwy lythyr at: Y Golygyddion, Geiriadur Prifysgol Cymru, Llyfrgell Genedlaethol Cymru, Aberystywth, Ceredigion, SY23 3HH neu ffacs, neu drwy bost-e i geiriadur@aber.ac.uk). Mewn achosion brys neu pan fo'r ymholiad yn un syml, gellir ffonio.

1921-2009

Chwiliad manylach

4. Sut y gellwch chi helpu Rhoi enghreifftiau o eiriau nad ydynt yn y casgliad Gofynnir i ymchwilwyr ac eraill nodi unrhyw eiriau neu ymadroddion nad ydynt wedi eu cofnodi yn y Geiriadau nag yn y casgliadau slipiau. Gellir sgrifennu llythyr neu slipiau, neu ddefnyddio ein slip electronig. Anfon cywiriadau i destun y Geiriadur Croesewir pob math o gywiriadau i destun y Geiriadur, gan roi cymaint o fanylion â phosibl (yn enwedig ffynonellau manwl os cynigir enghreifftiau cynharach neu ychwanegol). Gellir sgrifennu llythyr neu slipiau, neu ddefnyddio ein slip electronig. Rhoi copïau electronig o'ch cyhoeddiadau neu o destunau Cymraeg Y mae gan y staff y Geiriadur gasgliad cynyddol o fersiynau electronig o destunau Cymraeg o bob math o wahanol ffynonellau, a hefyd gopïau electronig o nifer o olygiadau o destunau, cyfeirlyfrau, llyfryddiaethau, cyfeiriadau geirdarddiadol, &c. Croesewir ychwanegiadau bob amser. Y mae'r rhain yn hwyluso gwaith y golygyddion drwy eu galluogi i chwilio am enghreifftiau ychwanegol o eiriau neu ymdriniaethau o eiriau. Cysylltwch â Mr Andrew Hawke yn y lle cyntaf, os gwelwch yn dda, i drafod y mater. Bod yn barod i ateb cwestiynau syml yn ymwneud â'ch iaith lafar Os ydych yn siarad y Gymraeg fel iaith gyntaf ac yn fodlon ateb cwestiynau syml achlysurol drwy gyfrwng post-e, rhowch eich manylion inni yma os gwelwch yn dda. Enghreifftiau o'r math o gwestiynnau a ofynnir fynychaf yw: 'Pa air sydd gennych ar lafar am "xxx"?', 'Rhowch enghraifft o'r gair "xxx" mewn brawddeg sy'n swnio'n naturiol', 'A ydych yn gyfarwydd â'r gair "xxx"?'. Darllen testunau, llyfrau, neu gylchgronau ar gyfer y Geiriadur Cafwyd gwasanaeth nifer o ddarllenwyr gwirfoddol yn y gorffennol a gy'frannodd ddegau os nad cannoedd o filoedd o slipiau i gasgliadau'r Geiriadur. Er mwyn aros yn gyfoes, y mae angen darllenwyr gwirfoddol i darparu slipiau wedi eu tynnu o gyhoeddiadau (diweddar, gan amlaf). Os hoffech ein cynorthwyo yn y dull hwn, cysylltwch, os gwelwch yn dda, â Dr Manon Roberts i drafod pa fath o destunau yr hoffech eu darllen ac am gyfarwyddiadau pellach. Bob haf fe gyflogir nifer o fyfyrwyr o adrannau Cymraeg y Brifysgol am bythefnos yr un i ddarllen testunau i'r Geiriadur. Fel rheol disgwylir i'r darllenwyr hyn weithio yn Ystafell Ddarllen y Llyfrgell Genedlaethol yn Aberystwyth. Disgwylir iddynt ddarllen traethodau ymchwil newydd neu gyhoeddiadau newydd fel arfer. Os hoffech gael eich ystyried ar gyfer y math hwn o waith, pe bai'r fath waith ar gael eleni, dylid cysylltu â Dr Manon Roberts fydd yn ychwanegu eich enw at y rhestr o ymgeiswyr ar gyfer Haf 2004. Ateb ein holiadur ar ddyfodol gwaith y Geiriadur Bellach mae gwaith yn mynd yn ei flaen ar ailolygu rhan A-B o'r Geiriadur ac ar greu fersiwn electronig ar lein ohono, ond nid yw'n sicr eto beth fydd dyfodol y Geiriadur. Ni ddisgwylir y bydd cynllun mor bwysig yn dod i ben yn llwyr, a gobeithir y bydd cyllid ar gael i barhau i gasglu gwybodaeth ac i baratoi ar gyfer cynlluniau geiriadurol eraill. Mae eich syniadau chi yn bwysig iawn inni ac i'r rheiny fydd yn gorfod penderfynu beth sydd ei angen.

1921-2009

	Rhodder gwybod i geiriadur@cymru.ac.uk os ceir trafferth wrth ddefnyddio'r safle hwn. Diweddarwyd: 12 Awst 2010  © Hawlfraint Prifysgol Cymru, 1997-2010 Cynnwys | Cefndir | Enghraifft | Gwaith mewn llaw | Ffigurau | Cyhoeddiadau | Archebion | Staff | Adnoddau i ymchwilwyr | Sut i'n helpu | LCais-e | Cynorthwyydd-e | Slip-e | Holiadur | lyfryddiaeth | Hanes newidiadau | Brig | Nesaf | English